ورپسې د مرکزي احصائیې د ادارې استازي عبدالخالق عظیمي د رایې ورکوونکو د نوملړ چمتو کول د ټاکنو د روڼتیا لپاره مهم وګڼه او څرګنده یې کړه چې هر کله د ټاکنو کمیسیون له دوی څخه وغواړي دوی تیار دي چې د جنسیت په توپير سره د نفوسو کره شمېرې د دغې ادارې په واک کې ورکړي خو ده په اوسنیو شرایطو کې یې د ټاکنیزو حوزو کوچني کول ستونزمن کار وباله او له کمیسیون څخه یې وغوښتل ترڅو په دې برخه کې د هېواد وضعیت او حالت په پام کې ولري. ورپسې د سیمه ییزو ارګانونو د اداري واحدونو مشر عبدالغیاث وردګ د ولایتونو، ولسوالیو، کلیو او ناحیو د شمېرو له وړاندې کولو سره د ټاکنو مخکني کمیسیون باندې نیوکه وکړه او ویې ویل چې د ټاکنو د مخکني کمیسیون پر مټ د رایې ورکونې د ۷۰۱۸ مرکزونو رامنځته کول د پوښتنې وړ یو کار و ځکه چې افغانستان ۴۵۵۹۱ کلي لري، د کلیو او ولسوالیو د شمېر په پام کې نیولو سره د رایې ورکونې د مرکزونو او محلاتو رامنځ ته کول نامعیاري او د هېواد د وضعیت او حالت له په پام کې نیولو پرته ښکاري. همدارنګه نوموړي یادونه وکړه چې په پام کې ده د جیودیزي او کارتوګرافي اداره د راتلونکې یوې اونۍ په بهیر کې د هېواد د ټولو ولسوالو د پولو نقشه د هغه تړون پر بنسټ چې له دوی سره شوی، د سیمه ییزو ارګانونو په واک کې ورکړي او د ولسوالیو د پولو په برخه کې به کومه ستونزه پاتې نشي. ورپسې د نفوسو د احوالو د ثبت ادارې مشر همایون محتاط د دغې ادارې د مهمو کړنو چې تر لاس لاندې یې نیولي او تر سره کېدل به یې د ټاکنو په روڼتیا کې هم اغېزه وي، یادونه وکړه؛ لکه د هویت د تثبیت ملي مرکز او د هېواد د اتباعو د معلوماتو ډیجیټل کولو پروژې پیل. نوموړي یاد پروګرامونه د هېواد د اتباعو د هویت د تثبیت په برخه کې اغېزمن وګڼل او ویې ویل چې د ټاکنو کمیسیون هم کولای شي د رایې ورکوونکو د هویت تثبیت لپاره له یادو پروګرامونو څخه ګټه واخلي. ښاغلي محتاط زیاته کړه چې د نفوسو د احوالو د ثبت ادارې د امنیت شورا ته یو وړاندیز کړی چې په منظورېدو یې دغه اداره کولای شي د پېژندپاڼو یا تذکرو د وېشلو ادارې له تجهیزاتو څخه په ګټې د اتباعو د بایومټریک معلوماتو د زېرمه کولو لپاره ګټه واخلي او د ۶ ډوله معلوماتو په اخیستو سره خپل ډېټابېس د هېواد د اتباعو له معلوماتو څخه ډک کړي. که چېرې برېښنایي پېژندپاڼې ونه وېشل شي بیا هم دغه اداره کولای شي له یادو معلوماتو څخه ګټه واخلي او د ټاکنیزو درغلیو په مخنیوي کې د ټاکنو کمیسیون سره همکاري وکړي. همدارنګه نوموړي د ورقي پېژندپاڼو د بدلولو خبر ورکړ او دا یې د اصلي او جعلي پېژندپانو د توپیر لپاره یوه لار وګڼله. هغه څرګنده کړه چې که چېرې دغه پروژه بشپړه شي نو د ټاکنو کمیسیون کولای شي له یادو پېژندپاڼو څخه په ټاکنو کې هم ګټه واخلي. په پای کې د ولسمشرۍ استازو رڼې ټاکنې د هېواد له اړتیاو څخه وګڼلې او له ټاکنیزو کمیسیونونو او اړوند ادارو سره د ټاکنیزو اصلاحاتو په پلي کولو او رڼو ټاکنو کې یې د خپلې همکارۍ خبر ورکړ. د یادونې وړ ده چې په دغه پروګرام کې د کورنیو چارو وزارت ته هم بلنه ورکړل شوې وه ترڅو د ټاکنو او د ټاکنیزو اصلاحاتو د پروسې د امنیت په هکله معلومات وړاندې کړي خو له بده مرغه چې دوی ګډون ونه کړ. دغه پروګرام وروسته له هغه پای ته ورسېد چې د سیاسي ګوندونو او د مدني ټولنې د بنسټونو استازو د ټاکنیزو اصلاحاتو د اساسي اصولو اعلامیه لاسلیک کړه او ټاکنیزو کمیسیونونو ته یې کاپي وړاندې کړه. کابل ـ ۱۳۹۵ د مرغومي ۸مه